ПУБЛИКУМ Вистината на прво место
Текстот на истражувачите Кевин Коринт и Стан Вегер, објавен на 4 април во продолжение го пренесуваме во целост. Според нив, ако точно се примени формулата на американската администрација, царината која се воведува за повеќето од земјите, вклучувајќи ја и Македонија, треба да изнесува само 10 отсто
Американскиот институт за претпријатија (АЕИ) објави анализа на новите царини на САД кон 57 земји од светот, вклучувајќи ја и Македонија, за која се најавени царини од 33 отсто, што заедно со Босна и Херцеговина (35 отсто) и Србија (37 отсто), се највисоките царински стапки кои претседателот Трамп ги воведува во земјите од Балканот.
Текстот на истражувачите Кевин Коринт и Стан Вегер, објавен на 4 април во продолжение го пренесуваме во целост. Според нив, ако точно се примени формулата на американската администрација, царината која се воведува за повеќето од земјите, вклучувајќи ја и Македонија, треба да изнесува само 10 отсто.
Во средата, претседателот Трамп најави царини за речиси секоја странска земја, во распон од најмалку 10 проценти до максимум 50 проценти. Економските последици беа драматични: берзанскиот индекс S&P 500 загуби 9 проценти од вредноста, а прогнозите за рецесија пораснаа значително.
Трамп ги опиша царините како реципрочни – односно, еднакви на половина од стапката на царини и нетарифни трговски бариери кои ги применуваат другите земји. Но, во реалноста, тие не се такви. Формулата што ја користи администрацијата гласи: трговскиот дефицит на САД поделен со вкупниот увоз од конкретна земја, поделен на две – или 10 проценти, зависно од тоа кое е повисоко. Тоа значи дека дури и ако САД нема трговски дефицит со некоја земја (или имаат суфицит), сепак ѝ се наметнува царина од најмалку 10 проценти.
На пример, ако САД увезуваат добра и услуги во вредност од 100 милиони долари, а извезуваат 50 милиони, администрацијата на Трамп тврди дека таа земја ефективно наметнува царина од 50 проценти (разликата помеѓу увозот и извозот, поделена со вкупниот увоз). „Реципрочната“ царина би била половина од тоа, односно 25 проценти.
Оваа формула, првично објавена од Советот за економски советници и Канцеларијата на американскиот трговски претставник, не се темели на економска логика. Трговскиот дефицит не зависи само од царини и трговски бариери, туку и од фактори како меѓународни капитални текови, глобални синџири на снабдување, географија и компаративни предности.
И дури и да ја прифатиме оваа формула, таа содржи грешка што ги зголемува проценетите странски царини четирикратно, а со тоа и царините што ги наметнува Трамп.
Формулата, покрај дефицитот и увозот, содржи два дополнителни термини во именителот:
- Еластичноста на побарувачката за увоз во однос на цените (ε),
- Еластичноста на цените за увоз во однос на царините (φ).
Администрацијата претпоставува дека ε = 4, а φ = 0.25, што дава производ од 1, и затоа термините се поништуваат. Но вистинската вредност на φ е околу 1 (0.945), а не 0.25. Грешката на администрацијата лежи во тоа што ја процениле врз основа на реакцијата на малопродажни цени, наместо увозни цени. Во истражувањето на Алберто Кавало и коавтори, јасно се прави разлика: царините се пренесуваат речиси целосно на увозните цени, додека ефектот врз малопродажните цени е послаб и непостојан.
Ако оваа грешка се коригира, царините што САД претпоставуваат дека ги наметнуваат другите земји би биле четирипати пониски. Со тоа, и царините најавени од Трамп би се намалиле драстично, освен кај минималната царина од 10 проценти. Табелата подолу покажува дека во ниту една земја царината не би надминала 14 проценти, а кај мнозинството би останала на 10 проценти.
Нашето мислење е дека формулата што ја користи администрацијата нема никаква основа ниту во економската теорија, ниту во трговското право. Но, ако веќе се преправаме дека таа формула е валидна основа за трговска политика, барем треба да очекуваме дека пресметките ќе бидат точни. Поправката на оваа грешка би придонела за либерализација на трговијата, што би било добро за економијата и можеби би помогнало да се избегне рецесија.
Американскиот институт за претпријатија е тинк-тенк за јавна политика посветен на одбрана на човечкото достоинство, проширување на човечкиот потенцијал и градење послободен и побезбеден свет. Работата на нивните научници и персонал ги унапредува идеите вкоренети во верувањето во демократијата, слободните претпријатија, американската сила и глобалното лидерство, солидарноста со оние на периферијата на општество и плуралистичката, претприемачка култура.
Извор: МЕТА
