ПУБЛИКУМ Вистината на прво место
Иран издаде нови строги барања за повторно отворање на Ормускиот теснец, додека Обединетите Арапски Емирати соопштија дека еден од нивните бродови бил цел на иранска ракета, бидејќи договорот за отворање на стратешкиот воден пат остана недостижен, пренесува Гардијан.
Телото слично на политичко биро на Иран, познато како Врховен совет за национална безбедност, изјави дека Ормускиот теснец нема да се отвори сè додека САД „не го коригираат своето однесување“, а неговиот државен радиодифузер објави изјава од секретарот на советот, Мохамед Багер Золгхадр, кој е и командант во Корпусот на Исламската револуционерна гарда (ИРГЦ).
САД никогаш повеќе не смеат да му се закануваат на Иран, се вели во соопштението, и мора трајно да ја прекинат војната со Иран и неговите вооружени сојузници во регионот. САД мора да ја укинат поморската блокада на иранските пристаништа и да ја повлечат својата војска од областа. Исто така, мора „целосно да го компензира“ Иран за воената штета, да ги укине санкциите и „безусловно“ да ги ослободи замрзнатите средства.
Немаше непосреден коментар од САД, кои сакаа прифатлив договор за теснецот пред да се стави крај на блокадата. Според привремениот договор потпишан во јуни, распоредот за укинување на санкциите и планот за компензација ќе бидат дел од конечниот договор, а преговорите ќе се однесуваат на замрзнатите средства.
Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, во саботата изјави дека се блиску до постигнување договор за навигација, „поточно за одредување на транзитна рута“. Но, повторното отворање на водниот пат зависи од други услови, рече тој, во коментарите споделени на социјалните медиуми, и ја обвини ситуацијата за она што го нарече кршење на привремениот договор од страна на САД.
Оман, кој посредува и даде релативно малку коментари за разговорите, во саботата изјави дека разговорите продолжуваат „во позитивна и конструктивна атмосфера“ и ги осуди нападите врз бродови во теснецот.
Иран воведе ефикасна блокада на теснецот и сака да им наплаќа на корисниците за премин, постојано напаѓајќи бродови што ги обвинува за обид да ја заобиколат неговата преферирана рута.
САД се спротивставуваат на какви било ирански патарини во теснецот, иако јунскиот договор му дозволува на Техеран да договори аранжмани за „идната администрација“ на Ормуз во соработка со другата крајбрежна држава Оман.
Периодот од 60 дена за преговори за конечен договор ќе заврши за нешто повеќе од една недела, но може да се продолжи.
Иран изјави дека е блиску до постигнување посебен договор со Оман за управување со теснецот, кој се протега меѓу двете земји.
Претседателот на Иран, Масуд Пезешкијан, релативно умерен, рече дека верува оти сега е најдобро време за договор.
„Во земјата постои кохезија, сила и единство, и колку што знам, Иран се смета за победник и моќен во оваа војна“, цитираа иранските новински агенции.
Континуираните напади во теснецот, низ кој можеше слободно да се плови пред војната, доведоа до пропаѓање на априлскиот прекин на огнот, а медијаторите оттогаш ги повикаа двете страни да се вратат на условите од јунскиот меморандум.
Теснецот, кој е клучен за глобалните резерви на нафта и природен гас, се сметаше за меѓународен воден пат пред војната. Транзитите на бродови остануваат ниски.
Во меѓувреме, брод во сопственост на државната компанија за нафта и гас Аднок од Абу Даби беше нападнат додека пловел низ Ормутскиот теснец, соопштија властите на Емиратите претходно во саботата. Министерството за надворешни работи соопшти дека Иран ја испалил ракетата како дел од нападите врз комерцијалниот бродоградба.
Аднок во соопштението изјави дека немало жртви по нападот рано во саботата. Компанијата соопшти дека повеќе од десетина нејзини бродови биле нападнати со ракети и беспилотни летала додека го користеле теснецот откако САД и Израел ја започнаа војната против Иран во февруари. Еден член на екипажот е убиен, а 20 други се ранети, соопштија од Аднок.
Аднок не прецизираше за локацијата на нападот или за евентуалната штета.
Подоцна, Центарот за поморски трговски операции на Обединетото Кралство соопшти дека брод источно од градот Хасаб, Оман, бил погоден од проектил што предизвикал пожар кој бил изгаснат, а бродот и екипажот се безбедни. Не е јасно дали станува збор за инцидент на Аднок.
Извор: МЕТА
