ПУБЛИКУМ Вистината на прво место
Државниот завод за ревизија објави скандалозен извештај кој открива фрапантни неправилности во планирањето, спроведувањето и реализацијата на јавните набавки во АД ЕСМ – Скопје.
Ревизијата опфати 27 постапки со преземени обврски во 2024 година во вкупен износ од над 143 милиони евра (8.858.194 илјади денари), утврдувајќи дека раководството на компанијата постапувало спротивно на законската регулатива, плановите и начелата за економично и ефективно користење на јавните средства.
Милиони евра за опрема што скапува во магацини
Извештајот детектира катастрофално недомаќинско работење каде што набавени се стоки и услуги кои воопшто не се користат или не се целосно реализирани. Најголем скандал претставува набавката на гасен мотор преку постапка со преговарање без објавување оглас, со сомнително повикување на крајна итност. Иако за моторот се исплатени речиси 2,5 милиони евра (153.283 илјади денари), тој воопшто не бил ставен во функција и подолго време скапувал складиран без обезбедени предуслови за користење.
Сличен дебакл е забележан и во РЕК Осломеј, каде што се платени 2,3 милиони евра (141.600 илјади денари) за адитив. Најголемиот дел од овој скап ресурс останал неискористен во магацините сè додека не му истекол рокот на употреба. Дополнително, исплатени се над 1,7 милиони евра (106.200 илјади денари) за дислокација на опрема која никогаш не е ставена во употреба. Ваквите состојби, според ревизорите, претставуваат директни финансиски загуби кои го саботираат извршувањето на дејноста.
Местење тендери, монопол и сомнителни осигурителни полиси
Ревизорите потврдија дека над 70 отсто од вкупната вредност на договорите во 2024 година завршиле кај само шест економски оператори, што заедно со постапките со само една понуда укажува на класична ограничена конкуренција и зголемен ризик од злоупотреби. Техничките спецификации честопати биле поставени на начин што фаворизира конкретен дизајн или бренд, што директно го нарушува начелото на еднаков третман.
Особено сомнителна е набавката на осигурителни услуги склучена за приближно 5,8 милиони евра. И покрај тоа што Стручната комисија предупредила дека понудените цени не се пазарни, вредноста на договорите била зголемена преку анекси. Уште поскандалозно е што во осигурителните полиси фигурирал брокер/агент кој воопшто не бил предвиден во тендерската документација, ниту пак компанијата имала докази за придобивките од ваквото посредување.
Ваквиот начин на функционирање, каде што планот за набавки се менувал дури 19 пати во текот на годината без никакво истражување на пазарот, покажува апсолутен хаос и недостиг на основен аналитички пристап во државната компанија.
Следете ги најновите ревизорски извештаи и економски анализи во рубриката „Анализа“ на Публикум.
