ПУБЛИКУМ Вистината на прво место
Израелскиот парламент (Кнесет) вчера, на 30 март 2026 година, донесе историска и високо контроверзна одлука со која по повеќе од шест децении се враќа најтешката казна во правниот систем на државата. Со 62 гласа „за“ и 48 „против“, пратениците го одобрија законот со кој се воведува смртна казна за лицата осудени за терористички напади во кои има жртви.
Овој потег се смета за голема политичка победа на десничарските партнери во владата на премиерот Бенјамин Нетанјаху, предводени од министерот за национална безбедност Итамар Бен-Гвир.
Детали за законот: Бесење во рок од 90 дена
Новата законска регулатива предвидува строги процедури за извршување на најтешката санкција:
- Начин на погубување: Казната ќе се извршува со бесење.
- Надлежност: Законот примарно се однесува на Палестинците од Западниот Брег на кои им се суди во воени судови за дела мотивирани од национализам и негирање на постоењето на државата Израел.
- Брзо извршување: По изрекувањето на пресудата, казната треба да се изврши во рок од 90 дена, со можност за одложување до најмногу 180 дена по одлука на премиерот.
- Промена на правилата за судење: За изрекување на оваа казна повеќе нема да биде потребен едногласен став на судиите, туку ќе биде доволно просто мнозинство од судискиот совет.
Политички реакции и меѓународна критика
Усвојувањето на законот веднаш предизвика бура од реакции. Министерот Бен-Гвир изјави дека ова е „ден на правдата за жртвите и ден на одвраќање на непријателите“. Од друга страна, опозицискиот лидер Јаир Лапид и лидерот на Демократската партија Јаир Голан упатија остри критики, оценувајќи го законот како „непотребен популистички потег“ кој само ќе ја изолира државата меѓународно и ќе доведе до нови санкции.
Организациите за човекови права и неколку европски земји веќе предупредија дека воведувањето на оваа смртна казна е дискриминаторско бидејќи во пракса е насочено исклучиво кон една етничка група. Правните експерти најавуваат дека законот сигурно ќе се соочи со преиспитување пред Врховниот суд на Израел.
За потсетување, единствената смртна казна по судски пат во Израел досега беше извршена во 1962 година над нацистичкиот злосторник Адолф Ајхман.
