Како македонските студенти ја поддржаа борбата на колегите во Србија?

Студентите во Македонија ја изразуваат својата солидарност со колегите од Србија, кои веќе неколку недели водат борба за правда и одговорност. Во време на интензивирани протести и блокади на српските универзитети, македонските студентски организации испратија пораки дека студентскиот глас е столб на демократијата и оти секој обид за негова репресија е напад врз критичката мисла и иднината.

Домашните студенти случувањата во Белград, Нови Сад, Ниш и другите српски градови ги поврзуваат со примерот на Студентскиот пленум, кој беше иницијатива за одбрана на правата на студентите и се залагаше за поквалитетно образование, борба против неправдата и партиските влијанија.

Ова студентско движење кое започна на крајот од 2014 година беше прво во историјата на независна Македонија, кое, во знак на протест, ги окупираше факултетите во Скопје, а студентите со денови преноќуваа во предавалните и амфитеатрите.

Македонските студенти тогаш добија поддршка од српските колеги, кои најавија протест пред македонската амбасада во Белград, а дополнителна солдарност искажаа и преку видеа.

Инаку, последниот голем протест во Србија се одржа на 22 декември во Белград. Масовниот протест на кој, според анализите, присуствувале над 100.000 лица, беше организиран од студенти, но се приклучија земјоделците, просветните работници и други граѓани.

Овој протест беше дел од серија протести кои започнаа поради трагичниот настан во Нови Сад, каде при пад на настрешница на железничка станица загинаа 15 лица, меѓу нив и македонски граѓанин. Протестите имаат за цел да побараат одговорност за овој настан, но и да изразат општо незадоволство од состојбите во државата.

Солидарност од Македонија до Србија

Првата реакција од македонските студенти за случувањата во Србија дојде од Факултетот за драмски уметности во Скопје (ФДУ Скопје), од каде изразија поддршка кон нивните колеги од сродниот факултет во Белград.

На 22 ноември, студентите на белградскиот ФДУ биле нападнати кога се приклучиле на акцијата „Застани Србијо!“, со која граѓаните во повеќе градови оддаваа почит на жртвите од новосадската трагедија. За време на акцијата, неколку лица физички ги нападнале студентите, при што еден студент бил повреден и завршил во болница. Овој напад, всушност, беше еден од клучните моменти што ги поттикнаа почетоците на студентските протести.

„Факултетот за драмски уметности Скопје им дава целосна поддршка на студентите на Факултетот за драмски уметности во Белград во блокадата на факултетот, сè до конечна правда и одговорност по инцидентите што се случија на 22 ноември 2024 година, на редовно пријавената комеморативна средба за жртвите во Нови Сад“, се вели во реакцијата на ФДУ Скопје.

Две недели подоцна, откако протестите во Србија се интензивираа, поддршка искажа и платформата „Студентарија“ на Инстаграм, која обединува над 46.000 студенти. Од таму детално известија за случувањата на српските универзитети и ги пренесоа барањата на студентите.

„Како најголема студентска платформа во Македонија, Студентарија изразува целосна поддршка за борбата на српските студенти и професори. Нивните барања за правда и транспарентност се во согласност со основните вредности на студентскиот активизам. Во ова време на борба, стоиме рамо до рамо со нив во нивната потрага по правда и безбедност“, се вели во објавата на „Студентарија“.

УСС УКИМ: Да се потсетиме дека неодамна и кај нас владееше режим чија цел беше да го задуши студентскиот дух

По ова, следуваше реакција и писмо за поддршка од Универзитетското студентско собрание на најголемиот и најстар македонски универзитет – Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје.

Од таму порачаа дека гласно го осудуваат пригушувањето на студентскиот глас во Србија и дека борбата на српските студенти е инспирација за студентите во регионот.

„Драги наши колеги, вашата борба е и наша борба. Силата за промена во светот лежи во младите и не дозволуваме никој да ни ја одземе. Во знак на нашата искрена солидарност, ќе ја споделуваме вашата приказна и ќе го подигнуваме вашиот глас насекаде“, стои во писмото за поддршка на студентите од УКИМ.

Додаваат дека секој обид за замолчување или потиснување на студентскиот глас, било преку физичко или друг вид на насилство, водат кон ерозија на општествените столбови, а со тоа и распад на градењето на едно функционално и современо општество. Студентите на УКИМ, борбата на српските колеги ја поистоветуваат со борбата на иницијативата „Студентскиот пленум“ од 2015 година.

„Преку примерот на Студентскиот пленум, сведоци бевме и сме на моќта на студентското тело, кое не само што го обликуваше студентското организирање, туку одигра клучна улога во општественото функционирање на Македонија. Од таа причина, цврсто ја изразуваме нашата поддршка кон колегите во Србија“, велат од УСС УКИМ.

„Да се потсетиме дека неодамна кај нас, исто така, владееше режим чија цел беше да го задуши студентскиот дух. Сепак, пркосот поткрепен со многу храброст, критичка мисла и истрајност од тогашните пленумци ни покажа дека поинаков свет е можен. Впрочем, сега тоа е ваша мисија, да ѝ покажете на целата нација дека е возможен нов свет и дека вие имате храброст да чекорите кон тој свет“, се додава во писмото.

По студентсткото собрание на УКИМ, и Универзитетското студентско собрание на Универзитетот „Св. Климент Охридски – Битола“ (УСС УКЛО) изрази поддршка за колегите во Србија. И од ова студентско тело порачаа „СТОП за потиснување на студентскиот глас“.

„Во соседна Србија веќе неколку месеци нашите колеги се борат за свои ставови и убедувања. Студентскиот дух е вреден, бунтовен, прогресивен и кадарен и поради тоа студентите се двигатели на најголемите општествени промени. Колеги, ве гледаме и се восхитуваме“, порачаа од УСС УКЛО, испраќајќи силна поддршка кон колегите во Србија.

Блокадите на студентите во Србија продолжуваат и понатаму. Студентите на белградскиот Правен факултет денеска организираат протестен марш до Врховното јавно обвинителство каде ќе ѝ предадат 1.000 идентични писма на републичката јавна обвинителка Загорка Доловац. Пред Собранието на Србија ќе им се придружат колегите од другите факултети, а потоа најавија блокирање на раскрсницата на улиците „Немањина“ и „Кнез Милош“, каде повторно ќе им оддадат почит на жртвите во Нови Сад. Подоцна сите ќе се приклучат на протестот на вработените во ЈП „Пошта Србија“.

Барањата на студентите во блокадите се објавување на целокупната документација за реконструкција на Железничката страница во Нови Сад, отфрлање на обвиненијата против студентите, активистите и граѓаните уапсени и приведени за време на протестите за трагедијата.

Бараат и поднесување кривични пријави за сите напаѓачи на студенти, професори и граѓани на претходните комеморативни собири и протести.

Извор: МЕТА