Меѓународен ден на знаковниот јазик: Мост за комуникација и еднакви права

Светот денеска го одбележува Меѓународниот ден на знаковниот јазик, глобална иницијатива посветена на подигнување на свеста за важноста на знаковните јазици во целосното остварување на човековите права.

Обединетите нации го прогласија 23 септември за официјален датум, во чест на денот кога во 1951 година е основана Светската федерација на глуви (WFD), организација која денес застапува милиони лица низ светот.

Лингвистичка разновидност и културен идентитет

Знаковните јазици се целосно развиени природни јазици, структурно различни од говорните јазици со кои коегзистираат. Според податоците на Светската федерација на глуви, во светот живеат над 70 милиони глуви лица кои колективно користат повеќе од 300 различни знаковни јазици.

Покрај националните знаковни јазици, постои и интернационален знаковен јазик кој најчесто се користи на меѓународни собири и при патувања. Тој претставува поедноставена форма на комуникација, но јазичниот идентитет на секоја заедница останува длабоко вкоренет во нејзиниот национален знаковен јазик.

Македонскиот знаковен јазик и институционалните предизвици

Во нашата држава, македонскиот знаковен јазик е законски признат како природен начин на комуникација на глувите лица, а се проценува дека во Македонија со него активно комуницираат околу 7.000 луѓе. Законот им гарантира право на користење толкувач во државните институции, здравствените установи и образовниот систем. Сепак, практичната имплементација континуирано се соочува со предизвици.

• Недостиг на стручни кадри: Бројот на лиценцирани толкувачи на знаковен јазик во државата е сè уште недоволен за да ги покрие реалните потреби на заедницата.
• Образовни бариери: Инклузивното образование бара поголема визуелна и техничка поддршка за учениците со оштетен слух.
• Пристап до информации: Медиумските содржини и јавните сервиси ретко се приспособени со знаковен превод, што го ограничува правото на навремено информирање.

Раниот пристап како клуч за правилен развој

Експертите предупредуваат дека раниот пристап до знаковниот јазик е пресуден за когнитивниот и социјалниот развој на децата со оштетен слух. Учењето на знаковниот јазик од најрана возраст им овозможува на децата непречено да ги изразуваат своите мисли, емоции и потреби, спречувајќи ја јазичната депривација која може да остави трајни последици врз нивниот развој.

Општествената инклузија започнува со разбирање и прифаќање. Изучувањето дури и на основните знаци за поздрав и секојдневна комуникација од страна на лицата кои слушаат, претставува огромен чекор кон рушење на невидливите ѕидови кои ги делат луѓето.

Следете ги сите инспиративни приказни и едукативни содржини во рубриката „Магазин“ на Публикум.