Народна банка ја зголеми основната каматна стапка на 4,25 отсто

На редовната седница на Извршниот одбор на Народната банка, одржана на 16 јуни 2026 година, донесена е одлука за ново затегнување на монетарната политика. Основната каматна стапка е зголемена за 0,25 процентни поени, односно од 4 отсто на 4,25 отсто.

Според централната банка, оваа одлука се заснова на најновите податоци и согледувањата за ефектите врз домашната економија предизвикани од светските геополитички случувања.

Причини за затегнување на монетарната политика

Иако најновите информации носат поголема извесност за скоро смирување на конфликтот на Блискиот Исток, економските последици и неизвесноста околу стабилизацијата на тековите и понатаму создаваат ризици.

Дополнителен фактор што се зема предвид при носењето на домашните монетарни одлуки е и потегот на Европската централна банка (ЕЦБ), која на последниот состанок исто така ги зголеми каматните стапки за 0,25 процентни поени поради засилените инфлациски притисоци во еврозоната.

Умереното затегнување на монетарната политика се очекува да придонесе за:

• Одржување на стабилноста на девизниот курс.
• Стабилизирање на инфлацијата и зацврстување на инфлациските очекувања.
• Соодветно влијание врз кредитните услови во економијата, со оглед на тоа што динамиката на раст на кредитната активност и натаму е над очекувањата и влијае врз домашната побарувачка.

Инфлацијата забавува, девизните резерви во сигурната зона

Во однос на макроекономските показатели, податоците покажуваат дека во мај 2026 година годишната стапка на инфлација забавила на 4,8 отсто, што претставува пад во споредба со 5,7 отсто во април. Ова забавување главно се должи на поумерениот раст на цените на храната.

Сепак, од Народната банка предупредуваат дека инфлацијата и натаму е на повисоко ниво, а тековните показатели упатуваат на засилени инфлациски притисоци кај енергетската компонента. Ризиците за инфлацијата претежно се во нагорна насока, што делумно е видливо и преку засилениот раст на базичната компонента на инфлацијата.

Останатите економски индикатори укажуваат на стабилност:

• Девизните резерви на крајот на мај изнесуваат 5.209,7 милиони евра и се наоѓаат во сигурната зона.
• Девизниот пазар во мај бил стабилен, без потреба од интервенции на Народната банка.
• Домашната економија покажува отпорност, остварувајќи реален раст на БДП од 3,1 отсто во првиот квартал од 2026 година.

Народната банка порача дека останува цврсто посветена на одржувањето на стабилноста на девизниот курс на денарот во однос на еврото и е подготвена да ги употреби сите расположливи инструменти за зачувување на макроекономската и финансиската стабилност.

Следете ги најновите економски случувања и анализи во рубриката „Пари“ на Публикум.