Претстои ли нова мобилизација во Русија?

Руските власти планираат да ја „прошират мобилизацијата“ на есен. Ова го изјави украинскиот претседател Володимир Зеленски, повикувајќи се на информации од украинските разузнавачки служби. Според овие сознанија, рускиот претседател Владимир Путин се подготвува да регрутира дополнителен број руски граѓани за војната против Украина.

„Тој го прикрива тоа со други зборови и сигнали, но се подготвува за тоа. Важно е заедно со нашите партнери да извршиме доволен притисок врз Русија за да преовлада идејата за прекин на оваа агресија, идејата за мир, а не нова руска мобилизација“, рече украинскиот претседател. Според него, руските вооружени сили губат повеќе војници на фронтот отколку што успеваат да регрутираат. Путин, меѓутоа, сака да ги засили нападите и да ја прошири војната.

Уредбата за „делумна мобилизација“, која Путин ја донесе во есента 2022 година, е сè уште на сила. Ова беше потврдено од администрацијата на рускиот претседател во 2023 година, со образложение дека документот регулира и „други мерки потребни за извршување на задачите на вооружените сили“.

Зошто се претпоставува дека Русија подготвува нова мобилизација?

На крајот на јуни 2026 година, независниот руски медиум во егзил Верстка и порталот на руски јазик Важне историје, со седиште во Латвија, објавија заедничко истражување во кое се наведува дека поради тешкотиите во регрутирањето на војници по договор во рускиот државен врв, „зад кулисите се дискутира за мобилизација“.

Извор на Верстка од администрацијата на градоначалникот на Москва изјавил дека во април годинава, тој град испратил 1.708 луѓе на фронтот, а во мај 1.378. Тоа е за околу илјада помалку отколку во истиот период минатата година. Како што е наведено, ниската стапка на регрутирање продолжила и во текот на јуни.

Порталот Важне историја заклучи дека стапката на регрутирање на војници по договор (за одреден период) во Русија во последниот квартал од 2025 година, во споредба со истиот период од претходната година, се намалила на помалку од половина, и дека падот продолжил и на почетокот на 2026 година. Новинарите, повикувајќи се на извори од руските региони, исто така, дознале дека бројот на луѓе кои се пријавуваат за служба по договор во армијата се намалува.

„Не се способни за борба“

Припадниците на армијата интервјуирани од Верстка рекле дека војниците по договор кои пристигнуваат на фронтот оваа година „не се способни за борба“. Многу новодојденци бегаат од фронтот. Еден мобилизиран војник им рекол на новинарите дека единиците „во најдобар случај се полни помеѓу 30 и 40 проценти“.

Американскиот институт за проучување на војната (ИСВ) оцени на крајот на јули дека Кремљ ги создава сите предуслови за нова мобилизација. Според аналитичарите, одлуката за ова би била „исклучиво лична одлука на Путин, која во крајна линија зависи од неговата проценка на ситуацијата на бојното поле и стабилноста во Кремљ“. Сепак, ИСВ додава дека не е јасно дали Путин наскоро ќе донесе таква одлука ниту како точно би изгледала новата мобилизација.

Еден станодавец изјавил за овој медиум дека неговите клиенти во претходните години биле главно Руси кои долго време живеат во Ерменија. Сега, меѓутоа, дури 80 проценти од барањата доаѓаат од луѓе кои неодамна се преселиле во Ерменија или планираат да се преселат таму.

Што вели Кремљ за можната мобилизација?

Портпаролот на Кремљ, Дмитри Песков, на крајот на јули на прес-конференција изјави дека не гледа потреба да ги коментира изјавите на Володимир Зеленски за можен нов бран мобилизација во Русија. „Не е работа на Зеленски да зборува за нашите планови“, нагласи Песков.

Рускиот политичар и член на Советот на Федерацијата Андреј Клишас изјави за РТВИ на почетокот на летото 2026 година дека нова мобилизација во моментов не се разгледува и дека нема потреба од неа.

Заменик-претседателот на Советот за безбедност на Русија, Дмитри Медведев, ги оцени гласините за можна мобилизација како „дел од пропагандата пред изборите“. Поранешниот руски претседател, исто така, тврди дека во првата половина на 2026 година, околу 200.000 луѓе потпишале договор со руската војска.

Што би донела новата мобилизација за Русија?

„Секако, на податоците на руските власти не може слепо да им се верува. Тие се прилагодени за да одговараат на нивните цели“, рече воениот аналитичар Јан Матвеев во интервју за ДВ, коментирајќи ги тврдењата на Медведев за бројот на нови војници по договор.

Сепак, Матвеев истакнува дека, кога овие податоци се споредуваат со анализите на независните истражувачи, претерувањето „не е толку драстично“. „Наместо речиси 200.000, како што наведе Медведев, поверојатно е дека за шест месеци имало помеѓу 170.000 и 180.000“, верува тој.

Според него, сегашната стапка на регрутирање на војници по договор не е доволна за воена победа над Украина. Но, дури и нова мобилизација, вели тој, не би го овозможила тоа.

„Дури и да ја удвојат својата армија, Русите не би можеле целосно да ја поразат Украина. Меѓутоа, судејќи според изјавите на Путин и неговите функционери, токму тоа е нивната цел“, вели Матвеев.

Тој верува дека, поради големите загуби на фронтот, бројот на руски сили постепено ќе се намалува без нова мобилизација. Засега, овој процес се одвива бавно, но подоцна ќе се забрза.

„Загубите се зголемуваат и, со оглед на сегашните случувања, ќе продолжат да се зголемуваат“, заклучува воениот аналитичар.

Извор: DW