ПУБЛИКУМ Вистината на прво место
Пратеници на опозициските партии СДСМ и Левица покренаа иницијатива за свикување Надзорна расправа во Собранието на Северна Македонија, на која би се расправало за мерките и активностите за подобрување на состојбата со загадувањето на воздухот, коешто е едно од најгорливите проблеми со коишто се соочува земјата.
Според пратеникот на СДСМ, Оливер Спасовски, иницијативата произлегува од поразителните резултати за квалитетот на воздухот. Главниот град Скопје, но и Струмица, Битола, Охрид, Тетово и другите градови речиси цела зима се гушат во загаден воздух. Концентрациите на отровни честички често ја ставаат земјата на врвот на светската ранг листа на загадени земји и градови.
„Само за две години во периодот од 2018 до 2020 се регистрирани речиси 4.000 жртви на аерозагадувањето – или 18 проценти од вкупната смртност кај населението. Најпоразителен податок е што 11,6 отсто од новороденчињата односно секое девето бебе во земјата умира поради загаден воздух“, изјави на прес-конференција, пратеникот на Левица, Борислав Крмов.
Прашање кое треба да ги обедини сите пратеници
Според Спасовски, намерата е во рамки на парламентот преку деловнички и законски инструменти да се разговара за прашањето за животната средина, коешто ги засега сите граѓани и би требало да ги обедини сите пратеници во Собранието.
„Зачувувањето на животната средина како темелна вредност гарантирана со Уставот, а е дел од корпусот економски, социјални и културни права, не тангира секој од нас поединечено и сите заедно. Одговорноста пред се на пратениците е заеднички да разговараат и изнаоѓаат решенија, за да се преземат конкретни мерки за зачувување на животната средина“, вели пратеникот на СДСМ.
Предложената надзорна расправа треба да даде одговори на многу прашања и да овозможи на експертско ниво да се разговара по проблематиката со сите субјекти инволвирани во сферата.
„Конечно мора да се издигнеме на повисоко ниво и за одредени прашања мора да се обединуваме и заеднички да бараме одговори. Темата на животната средина не познава политиканство. Чистиот воздух не може да биде привилегија, туку основа гарантирана со Уставот“, вели Спасовски.
Според пратеникот на Левица, Борислав Крмов, станува збор за позитивен преседан – прв пат со потпис од 15 пратеници се бара да се свика надзорна расправа.
„Со членот 43, од Уставот е заштитено правото на животна средина и чист воздух. Имаме редица закони на темата, ратификувани се многу меѓународни резолуции, декларации во таа насока. Попусто се сите позитивни законски норми доколку тие не се применуваат“, вели Крмов.
Протест за чист воздух
Иницијативата доаѓа во пресрет на протестот за чист воздух којшто треба да се одржи в сабота на 1 февруари во Струмица. „Воздухот што го дишеме, оваа невидлива потреба што нè одржува живи, стана наш непријател. Последниве години, со секој здив што го вдишуваме, внесуваме отров што полека, но сигурно, ни го зема животот. А, најстрашно е што тоа го прави и на нашите деца“, порача организаторите – невладината организација „Здрава котлина“.
Според нив, протестот за чист воздух на 1 февруари е борба за основните човекови права – правото на живот, на здравје и на слободно движење. „И пред овие права, нема партија, нема идеологија, нема убедување што е поважно. Сите сме исто ранливи кога го дишеме овој токсичен воздух“, порачуваат екологистите.
Статистичките податоци покажуваат дека речиси 4.000 луѓе во Македонија умираат како директна последица од аерозагадувањето, а оние кои остануваат живи, имаат значително намален животен век.
