Ревизија на ПИОМ: Една третина од пензиите непокриени, податоците на граѓаните небезбедни

На сметката на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување, наменета за уплата и распределба на придонеси, на крајот на секоја година остануваат пари – дел од нив се неалоцирани и неидентификувани износи на уплатен придонес и истите не се користат за исплата на пензии. Ова го утврдиле државните ревизори, во последниот извештај за работата на оваа институција за 2023 година. Тие утврдиле дека наплатените придонеси од плата, не се доволни да се покрие дефицитот од 33 отсто за исплата на пензии.

Ревизорите нотирале низа неправилности и недоследности во финансиските извештаи, кои се одговорност на екс-директорот Дритан Беџети, кој бил на позицијата од 8 февруари 2022 година до 17 март 2023 година, како и на Арсим Хасани, кој директорувал од 18 март 2023 до 20 септември лани.

Еден од проблемите е тоа што во ПИОМ постојат слабости во безбедноста и сигурноста на ИТ системот, односно нема минимални стандарди за информациска безбедност, ниту пак, има заштита на податоците во случај на некаква непогода/катастрофа.

„Фондот нема имплементирани мерки за минимални стандарди за информациска безбедност, а нема ниту ИТ стратегија за развој на информацискиот систем. Не е направена проценка на ризиците за ИКТ безбедност и ревизија на безбедноста на информацискиот систем и не е изготвена процедура за заштита на податоците и поврат за функционирање на системот по евентуални катастрофи“, констатирале ревизорите.

Во делот на препораки, конкретно за овој недостаток, пишува дека одговорните лица за раководење на Фондот треба да донесат ИКТ стратегија и за развој, заштита и безбедност на информацискиот систем, проценка на ризици и пропишување на начинот на заштита на податоците, повратот и функционирањето на системот по евентуални катастрофи.

Она што се забележува во извештајот е што во институцијата не е извршено евидентирање на движен и недвижен имот во деловните книги на постојаните средства добиени по основ на стечајни постапки за кое Фондот има сопственост или пренесено право на користење. Потоа, пописот на средствата, побарувањата, обврските и на вонбилансната евиденција на градежното земјиште е нецелосно спроведен и не се приложени пописни листи од извршениот попис.

„За расходуваните движни ствари извршено е бришење од сметководствената евиденцијата, без одлука на Влада и без спроведување на постапка за нивно уништување. извршено е именување на директор на Фондот од страна на Управниот одбор без добиена согласност на Владата, како и в.д директор за период подолг од шест месеци.  Фондот не располага со податоци за вкупно наплатените средства од акцизи и за основот за повлекување на средства од сметката од страна на Министерството за финансии што влијае на потврдување на точноста и целосноста на наплатените приходи по оваа основа“, наведено е во извештајот.

Ревизорите утврдиле и недоследности во начинот на ангажирањето надворешни лица со договор на дело, како и слабости во спроведувањето на постапките и реализацијата на договорите за јавни набавки.

„Извршено е зголемување на платата на вработените со исплата на додатоци на плата согласно измените на Колективниот договор што не е во согласност со Законот за административните службеници. Постои континуиран недостиг на кадровски капацитети на стручен и обучен кадар во секторите клучни за дејноста, Подрачните единици и деловниците, во Секторот за ИТ и во одделението за внатрешна ревизија“, нотирано е во извештајот.

Инаку, констатираната слабост во ПИОМ во поглед на безбедноста и сигурноста на ИТ системот, може да предизвика колапс, како што тоа се случи во Фондот за здравствено осигурување во февруари 2023 година, кога се случи хакерски напад  во системите со податоци. Тогашната директорка Магдалена Филиповска Грашкоска уверуваше дека податоците се чувале во маскирана форма и не биле читливи со голо око, па оттаму, не биле ниту афектирани со хакерскиот напад.

Извор: МЕТА