Субвенциониран меѓуградски превоз за студенти, предлага Форумот за образовни промени

Форумот за образовни промени (ФОП) денеска ја претстави својата иницијатива за субвенциониран меѓуградски превоз за студенти кои студираат надвор од местото на живеење. Станува збор за иницијатива која, како што рекоа, се однесува на олеснување на финансискиот товар за студентите, така што меѓуопштинскиот превоз ќе стане поевтин и попристапен.

„Нашите истражувања покажаа дека, на пример, на УКИМ – од 25.000 студенти на прв циклус, половина не се од Скопје, односно треба да патуваат за да ги следат предавањата. Исто е со другите универзитети во државата. За жал, цената во просек, дневно, за патување е околу 500 денари, што е прескапо за еден студент што не е вработен и нема толку финансии за да го поднесе тој товар“, рече Бленди Ходаи, извршен директор на Форумот за образовни промени.

Причините за ваквата иницијатива се високите цени на автобуските билети за меѓуградски превоз, кои и по завршување на кризата со нафтените деривати, останаа високи.

„Од 2022 година, кога почна руската агресија во Украина, има покачување од 40 проценти на цените на картите, поради тогашната криза со гориво. Сега веќе нема криза со цените на горивата, цените се нормализираа, но не се нормализираа цените на картите. Студентите пак треба да плаќаат високи цени во однос на патувањата“, изјави Ходаи.

Иницијативата за Субвенциониран студентски превоз е направена според моделот на младинската програма за превоз во Словенија, која е усвоена со тамошниот Закон за патен транспорт.

Предлогот е мерката да биде наменета за редовните студенти на универзитетите во Македонија, а би се реализирала преку две прифатливи опции: билет за 10 патувања месечно по цена од 1.100 денари, наменет за студенти кои патуваат поретко и неограничена месечна карта по цена од 2.150 денари – за студенти кои патуваат секојдневно.

„Ова ќе придонесе до намалување на финансискиот товар што го имаат студентите во државата. Според нашите истражувања, за еден студент да заврши студии во нашата држава, за четири години му требаат до 11.000 евра, што е голема сума“, вели Ходаи.

Според претставениот Документ за јавни политики, Субвенционираниот студентски превоз би се спроведувал преку јавно-приватно партнерство помеѓу владата и приватните автобуски компании.

„Владата ќе ја субвенционира разликата помеѓу фиксната студентска такса и трошоците за превоз, со што ќе се обезбеди финансиска одржливост за автобуските превозници. Програмата ќе им овозможи на студентите да патуваат на која било меѓуградска автобуска релација низ целата држава, независно од операторот, со што ќе се создадат услови за едноставен транспорт“, се вели во Документот за јавни политики „Субвенциониран студентски превоз“.

На панел-дискусијата која следуваше по претставување на иницијативата за субвенциониран меѓуградски превоз за студенти, говореа координаторката на собранискиот Клуб за младински прашања и политики Драгана Бојковска, заменик-министерот за образование и наука Лулзим Алиу, пратеничката Моника Зајкова и претседавачот со Националното студентско тело, Александар Николовски.

Фокусот на дискусијата беше ставен на можностите за реализација на субвенционираниот студентски превоз, но и на состојбата и предизвиците на студентскиот стандард во земјава.

Сите говорници ја поздравија иницијативата и најавија нејзино разгледување во Собранието.

Еден од предлозите на панел-дискусијата беше субвенционираниот студентски превоз да се врзе со Европската младинска картичка која постои во земјата. Сепак, присутните студенти ги споделија своите искуства, според кои и покрај постоењето на картичката, истата во пракса не функционира.

Мета.мк повеќе пати пишуваше за високите цени на автобуските билети за меѓуградски превоз, како и за нефункционалната Европска младинска картичка.

Минатата академска година, пак, студентите од државата добиваа финансиски надомест за покривање на дел од трошоците за меѓуградски превоз. Студентите кои ги исполнуваа условите добиваа по 1.200 денари во текот на седум месеци.

На новинарско прашање зошто Владата не ја продолжи оваа мерка, претседателката на собранискиот Клуб за младински прашања и политики и пратеничка од редовите на ВМРО-ДПМНЕ, Драгана Бојковска, изјави:

„Затоа денеска сме тука да ја дискутираме оваа тема. Дури мислам да одиме чекор напред да ја разработиме оваа тема и да видиме каде може да се подобриме – кои се условите со кои самата држава располага и заеднички да дадеме една финална мерка. Сега во изминативе денови стигна до нас оваа мерка која беше претставена до нас, така што ценам дека во оваа дебата и во наредниот период ќе имаме доста добра соработка за мерката да се разработи“.

Со иницијативата за ССП, од Форумот за образовни промени очекуваат да се намали притисокот врз семејните буџети, да се поттикне развојот на квалификувана работна сила и да се зајакне соработката помеѓу јавните институции и приватните траспортни оператори.

Извор: МЕТА