Сесија „Мир и демократија наспроти војна и автократија“ на Преспа форум за дијалог 2023

Сесија „Мир и демократија наспроти војна и автократија“ на Преспа форум за дијалог 2023

Претседателите на Северна Македонија, Хрватска, Албанија и Црна Гора беа меѓу говорниците на денешната сесија „Мир и демократија наспроти војна и автократија“ во рамки на Преспа форум за дијалог 2023 на која се обрати и младинската претставничка Зорана Антовска.

Во фокусот на дискусијата беа регионалната стабилност и безбедност, проширувањето на ЕУ како и перспективите кои се нудат за младите во регионот.

Претседателот Стево Пендаровски истакна дека војната во Украина го врати фокусот на геополитиката и геополитичкиот начин на размислување стана доминантен во Европската Унија по однос на прашањето на проширувањето. Ако војната во Украина е поводот Европската Унија да го врати интересот за проширувањето кон регионот на Западен Балкан, тогаш, според претседателот Пендаровски, многу природно се наметнува прашањето – што ќе се случи кога војната во Украина ќе заврши? Дали ќе се вратиме на вообичаеното, што значи помалку внимание за Западниот Балкан како регион и тоа не само во однос на проширувањето? Тој додаде дека пристапниот процес кон ЕУ води до демократски развој, а дека без надзорот од ЕУ може да дојде до уназадување, но дека долгото чекање за ЕУ членство води и до барање на нови алтернативи и пад на поддршката за членството во ЕУ.

Во своето обраќање, хрватскиот претседател Зоран Милановиќ истакна дека НАТО и ЕУ како меѓународни организации кои се основани на споделени вредности потребно е да покажат солидарност со регионот. Тој дополни дека демократски и просперитетен Западен Балкан е можен доколку регионот целосно стане дел од ЕУ и во таа насока истакна дека местото на Западниот Балкан е во Унијата.

На сесијата албанскиот претседател Бајрам Бегај рече дека конфликтите на Балканот може да бидат и нашите научени лекции, а дека регионот има да понуди многу и има подадена рака кон соседите и сојузниците. Тој истакна дека регионот по турбулентните периоди, сега има напредок кон интеграција во ЕУ и во таа насока дополни дека изминатата година за првпат се одржа европски самит во Тирана.

Претседателот Бегај дополни дека регионот има предизвици на кои треба да работи и треба да продолжи инвестирањето во евро-атлантскиот регион, затоа што демократијата не е постојана и може да има промени од демократски во автократски општества.

Црногорскиот претседател Јаков Милатовиќ во своето обраќање истакна дека процесот на пристапување кон ЕУ покрај техничката компонента, потребно е да има и повеќе политички фокус, а во таа насока ја спомна и неодамнешната одлука поврзана со визната либерализација на Косово. Тој додаде дека Црна Гора во идниот период може да биде успешна приказна за проширувањето на ЕУ и да се покаже како вистински пример, а не само рефлексија на дебатите и дека иднината на регионот е во ЕУ и дека треба да се искористат сегашните околности за да се оствари таа цел.

Младинската претставничка Зорана Антовска рече дека Балканот има историја на автократско владеење и воени тензии и дека животот во општества каде има насилство и репресија остава трауми и лузни што може да влијаат на вредностите и перспективите на младите луѓе.

Таа истакна дека не треба да се очекува западните партнери да ги решат сите внатрешни проблеми, и со оглед на тоа дека регионот цели кон европска интеграција потребно е фокусирање на регионалната стабилност и на примена на европските вредности. Таа дополни дека е потребен и повеќе младински ангажман, затоа што некогаш и кај младите отсуствува политичка волја за борба против корупцијата. Најголемата закана за регионот на Западен Балкан останува иселувањето на младите и дека доколку трендовите продолжат значително ќе се намали и бројот на лица кои ќе можат да ги промовираат демократските вредности и да ги водат државните институции со демократски, европски дух.

Свое видео-обраќање на сесијата имаше и генералниот секретар на НАТО, Јенс Столтенберг кој истакна дека Преспанскиот договор е важен инструмент на меѓународниот правен поредок што овозможува слобода и просперитет. Алтернативата е катастрофа, како што и гледаме во Украина. Преспанскиот договор го овозможи членството на Северна Македонија во НАТО и придонесе кон добрососедските односи на Северна Македонија. Тој додаде дека светот е на крстосница и дека од една страна се стравот, опресијата и војната, а на другата демократијата, безбедноста и мирот и дека НАТО секогаш ќе го избере тој пат.

Прочитајте повеќе

Административци не сакаат да спроведуваат избори, сакаат да празнуваат

Административци не сакаат да спроведуваат избори, сакаат да празнуваат

Реална потреба или празниците и распустот ги натераа административците да се повлекуваат од членството во …